به گزارش پایگاه خبری-تحلیلی جامداد، همزمان با تشدید تنش آبی در جنوب شرق کشور، اجرای طرح‌های زیرساختی وزارت نیرو برای تأمین آب شرب پایدار در سواحل مکران وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ طرحی که با افزایش ظرفیت شیرین‌سازی آب دریا و تقویت شبکه انتقال و ذخیره‌سازی، نوید بهبود امنیت آبی چابهار و کنارک را برای بیش از ۳۶۰ هزار نفر از ساکنان این منطقه می‌دهد.

روایت رسمی خبر؛ چه اتفاقی افتاده است؟

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان، عصر دیروز شنبه در حاشیه بازدید میدانی از کارخانه آب‌شیرین‌کن و پروژه‌های انتقال و ذخیره‌سازی آب چابهار و کنارک، از افزایش ظرفیت شیرین‌سازی آب دریا خبر داد و گفت: براساس برنامه‌ریزی‌های وزارت نیرو، بخشی از تأمین آب شرب پایدار شهرهای چابهار و کنارک از دریا صورت می‌گیرد و در همین راستا، ظرفیت شیرین‌سازی آب دریا به میزان ۲۰ هزار مترمکعب در شبانه‌روز در دست افزایش است.

به گفته فرهاد سرگلزایی، طرح ملی آبرسانی به شهرهای چابهار و کنارک با هدف تأمین آب شرب پایدار برای جمعیتی بالغ بر ۳۶۰ هزار نفر، در قالب دو فاز در حال اجراست.

وی با اشاره به پیشرفت فیزیکی این طرح افزود: تاکنون ۷۵۰۰ مترمکعب از ظرفیت جدید شیرین‌سازی وارد مدار بهره‌برداری شده و با تکمیل این طرح، ظرفیت کلی شیرین‌سازی آب در چابهار و کنارک به حدود ۶۰ هزار مترمکعب در شبانه‌روز خواهد رسید.

زیرساخت‌های مکمل؛ انتقال و ذخیره‌سازی آب

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان همچنین به اجرای پروژه‌های زیرساختی مکمل اشاره کرد و گفت: تکمیل خط انتقال آب از سه‌راهی ورودی منطقه آزاد با استفاده از لوله‌های چدن داکتیل به قطر ۱۰۰۰ میلی‌متر و به طول ۱۸ کیلومتر در دستور کار قرار دارد که تاکنون حدود ۱۰ کیلومتر از این خط اجرا شده است.

وی احداث مخزن ۱۰ هزار مترمکعبی شهر چابهار را نیز مکملی ضروری برای تأمین آب پایدار دانست و تأکید کرد:این مخزن نقش مهمی در ذخیره‌سازی استراتژیک آب و پایداری شبکه آبرسانی، به‌ویژه در مناطق در حال توسعه چابهار دارد.

تحلیل؛ این طرح چه معنایی برای امنیت آبی منطقه دارد؟

ورود تدریجی ظرفیت‌های جدید شیرین‌سازی به مدار بهره‌برداری نشان می‌دهد که تأمین آب چابهار و کنارک از مرحله مدیریت بحران عبور کرده و در مسیر پایداری نسبی قرار گرفته است.

رسیدن ظرفیت تولید آب به ۶۰ هزار مترمکعب در شبانه‌روز، از نظر سرانه مصرف، می‌تواند نیاز شرب و بهداشتی جمعیت فعلی این دو شهر را تا حد قابل قبولی پوشش دهد.

ترکیب دو منبع «شیرین‌سازی آب دریا» و «انتقال آب از سد کهیر» نیز از منظر مدیریت منابع آب، یک نقطه قوت مهم محسوب می‌شود؛ چرا که وابستگی کامل به یک منبع را کاهش داده و تاب‌آوری سامانه تأمین آب را در شرایط بحرانی افزایش می‌دهد.

چابهار؛ آب به‌عنوان پیش‌نیاز توسعه

چابهار به‌عنوان تنها بندر اقیانوسی کشور و یکی از کانون‌های اصلی توسعه سواحل مکران، بدون دسترسی پایدار به آب شرب، امکان جذب سرمایه‌گذاری و توسعه صنعتی و خدماتی را نخواهد داشت، در این چارچوب، طرح‌های آبرسانی در حال اجرا نه‌تنها یک پروژه خدماتی، بلکه بخشی از زیرساخت‌های توسعه اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی منطقه به شمار می‌روند.

بهبود دسترسی به آب سالم و پایدار، می‌تواند کیفیت زندگی شهروندان را ارتقا دهد، از مهاجرت معکوس جلوگیری کند و زمینه‌ساز ماندگاری جمعیت و نیروی انسانی متخصص در منطقه شود.

چالش‌های پیش‌رو؛ از انرژی تا محیط‌زیست

با وجود پیشرفت‌های اعلام‌شده، کارشناسان معتقدند پایداری بلندمدت این طرح‌ها نیازمند توجه همزمان به چند چالش کلیدی شامل تأمین برق پایدار برای واحدهای آب‌شیرین‌کن، مدیریت هزینه‌های بالای شیرین‌سازی آب دریا، رعایت ملاحظات زیست‌محیطی در دفع پساب شور و تکمیل به‌موقع خطوط انتقال و مخازن ذخیره‌سازی است.

جمع‌بندی

آنچه امروز در چابهار و کنارک در حال وقوع است، گامی مهم در مسیر تأمین آب شرب پایدار برای سواحل مکران به شمار می‌رود. اگر این پروژه‌ها طبق برنامه و با نگاه بلندمدت تکمیل شوند، می‌توان امیدوار بود که یکی از اصلی‌ترین موانع توسعه جنوب شرق کشور، یعنی ناامنی آبی، به‌تدریج برطرف شود.