به گزارش پایگاه خبری_تحلیلی جامداد، پوریا جهان تیغی_ در شرایطی که سیستان و بلوچستان با یکی از سخت‌ترین دوره‌های خشکسالی دهه‌های اخیر روبه‌رو است، هرگونه تصمیم و اقدام درباره منابع آبی می‌تواند تأثیری چندوجهی بر آینده زیست‌محیطی و اجتماعی استان بگذارد. امروز دیگر تردیدی نیست که مهار بحران آب، تنها با شعار صرف و برنامه‌های مقطعی ممکن نیست؛ بلکه نیازمند مدیریت دقیق آب‌های سطحی و زیرسطحی و بازنگری علمی در الگوی مصرف و توسعه شهری است.

با این حال، در ماه‌های پایانی سال و آغاز پویش‌های نهال‌کاری، شاهد کاشت گسترده درختان سوزن‌برگ در کلان‌شهر زاهدان و حتی برخی شهرستان‌ها هستیم؛ اقدامی که در ظاهر زیبا، اما در واقع خطایی زیست‌محیطی است.

این گونه‌ها، از جمله کاج‌ها و سروهای غیر بومی، مصرف بالای آب، نیاز تغذیه‌ای زیاد و سازگاری پایین با اقلیم خشک زاهدان دارند؛ در نتیجه، نه‌تنها ذاتاً به بحران آب دامن می‌زنند بلکه به تدریج خاک منطقه را نیز از ریزمغذی‌ها تهی کرده و به فرسایش می‌کشانند.

شهرداری زاهدان و سایر نهادهای اجرایی، هرچند با نیت گسترش فضای سبز گام برمی‌دارند، اما باید توجه داشت که در سرزمین تشنه، هر درخت بی‌مطالعه می‌تواند هزینه‌ای مضاعف بر دوش سفره‌های زیرزمینی بگذارد. درختکاری در این اقلیم بدون رویکرد اکولوژیک، نه نشانه‌ی توسعه که گاه مصداق اتلاف منابع است.

در شرایط موجود، انتظار می‌رود نهادهای تخصصی همچون اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری، حفاظت محیط‌ زیست، شرکت آب و فاضلاب و شهرداری، با همکاری معاونت حقوق عامه دادگستری استان به این موضوع ورود کنند؛ چرا که صیانت از منابع آب زیرزمینی، امروز نه یک گزینه، بلکه یک الزام قانونی و اخلاقی است.

راه نجات زاهدان از خشکسالی، نه در کاشت بی‌رویه گونه‌های پرآب‌طلب، بلکه در احیای الگوی کاشت بومی است؛ کاشت گونه‌هایی مقاوم همچون کنار، تاغ، گز، کهور و حتی نهال‌های شیرشیر و بنه، که نه‌تنها با اقلیم سازگارند، بلکه در تثبیت خاک و جلوگیری از فرسایش‌بادی نیز نقش‌آفرین‌اند.

پیام این یادداشت ساده است، در روزگار خشکسالی، هر قطره آب حکم حیات دارد و هر تصمیم بدون مطالعه می‌تواند زخمی تازه بر پیکر سیستان و بلوچستان باشد. توسعه‌ی واقعی زمانی رخ می‌دهد که تصمیم‌سازان، فعالان محیط‌زیست و مردم، میان زیبایی ظاهری و پایداری بوم‌شناختی، دومی را انتخاب کنند.