زاهدان- پوریا جهان تیغی_ رسانه در هر جامعه‌ای تنها ابزار انتقال خبر محسوب نمی‌شود، بلکه یکی از اصلی‌ترین ستون‌های عدالت اجتماعی، شفافیت و پاسخگویی به‌شمار می‌رود.

به گزارش پایگاه خبری_تحلیلی جامداد، رسانه در هر جامعه‌ای تنها ابزار انتقال خبر محسوب نمی‌شود، بلکه یکی از اصلی‌ترین ستون‌های عدالت اجتماعی، شفافیت و پاسخگویی به‌شمار می‌رود.

عدالت زمانی در جامعه قابل لمس می‌شود که مردم بتوانند بدون واسطه‌های مخدوش، تصویر واقعی از عملکرد نهادها، حقوق شهروندان و فرآیندهای حکمرانی دریافت کنند و این مهم بدون رسانه‌ای آزاد، مسئولانه و متعهد محقق نمی‌شود.

در جامعه امروز که سرعت گردش اطلاعات به اوج رسیده، رسانه نقشی دوگانه ایفا می‌کند، از یک‌سو می‌تواند زمینه تحقق عدالت و بازتوزیع عادلانه آگاهی را فراهم کند و از سوی دیگر، در صورت انفعال یا آلودگی به منافع گروهی، خود به بخشی از چرخه بی‌عدالتی تبدیل می‌شود، بنابراین، مسئولیت رسانه تنها روایت واقعیت نیست؛ بلکه تعهد به عدالت در روایتگری است.

عدالت زمانی در جامعه نهادینه می‌شود که عدالت اطلاعاتی برقرار شود، یعنی همه اقشار جامعه، اعم از روستایی و شهری، اقلیت و اکثریت، برخوردار و کم‌برخوردار، بتوانند به اطلاعات صحیح، به‌موقع و قابل استناد دسترسی پیدا کنند.

رسانه با ایجاد این برابری اطلاعاتی، نابرابری‌های ساختاری را کاهش می‌دهد و فرصت‌های برابر را تقویت می‌کند، وقتی یک کشاورز، کارگر، فعال اقتصادی یا شهروند عادی بتواند از حقوق خود مطلع شود و از روندهای تصمیم‌سازی آگاه گردد، عدالت از سطح شعار به واقعیت نزدیک می‌شود.

رسانه در حوزه عدالت، کارکردی نظارتی نیز دارد، در غیاب رسانه‌ای پرسشگر و پیگیر، هیچ سازوکار دولتی یا اقتصادی نمی‌تواند ادعا کند که از لغزش در امان است.

رسانه با طرح پرسش‌های شفاف، روایت فساد را از پستو به متن جامعه می‌آورد و اجازه نمی‌دهد تضییع حقوق شهروندان پشت درهای بسته رقم بخورد، پرسشگری مسئولانه نه تقابل با دولت بلکه همراهی با عدالت است، زیرا شفافیت زمینه اصلاح را فراهم می‌آورد و مشارکت مردم در مطالبه عدالت را تقویت می‌کند.

عدالت در روایتگری نیز جایگاه ویژه دارد، رسانه نه باید در دام سیاه‌نمایی بیفتد و نه در تله سفیدنمایی، هر دو، ظلم به جامعه و مخاطب محسوب می‌شود.

عدالت رسانه‌ای یعنی روایت منصفانه، متوازن و مستند؛ یعنی شنیدن صدای بی‌صدایان، نه صرفاً تریبون داشتن صاحبان قدرت و ثروت، این عدالت در روایتگری است که تصویر واقعی استان‌ها و جوامع محلی، از جمله استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان، را به افکار عمومی کشور منتقل می‌کند و مانع شکل‌گیری کلیشه‌های ناعادلانه می‌شود و در نهایت، رسانه زمانی می‌تواند پشتیبان عدالت باشد که خود نیز بر اساس عدالت اداره شود؛ یعنی استقلال مالی، مصونیت حرفه‌ای، نیروی انسانی توانمند و سازوکارهای اخلاق رسانه‌ای در آن رعایت شود.

عدالت بدون رسانه متعهد ناقص می‌ماند و رسانه بدون عدالت، کارکرد اجتماعی خود را از دست می‌دهد. پیوند این دو، پیوند اعتمادآفرین و سازنده‌ای است که سرمایه اجتماعی را تقویت می‌کند و مسیر توسعه پایدار را هموار می‌سازد.

  • نویسنده : پوریا جهان تیغی