زاهدان_ ۱۲ فروردین تنها یک تاریخ در تقویم سیاسی ایران نیست، بلکه نماد لحظه‌ای سرنوشت‌ساز در گذار از نظم پیشین به نظامی جدید است؛ روزی که رأی مردم، مسیر شکل‌گیری ساختار سیاسی تازه‌ای را رقم زد که بر دو پایه جمهوریت و اسلامیت تعریف شد.

به گزارش پایگاه خبری_تحلیلی جامداد، پوریا جهان تیغی_ دوازدهم فروردین ۱۳۵۸ در تاریخ معاصر ایران به‌عنوان روزی ماندگار ثبت شده است؛ روزی که ملت ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با حضور در یک همه‌پرسی سراسری، شکل نظام سیاسی جدید کشور را تعیین کردند. نتیجه این همه‌پرسی که با مشارکت گسترده مردم برگزار شد، استقرار نظام «جمهوری اسلامی» بود؛ نظامی که قرار بود تلفیقی از اراده مردم و ارزش‌های دینی را در ساختار حکمرانی کشور محقق سازد.

اهمیت این روز از آن روست که انقلاب اسلامی را از مرحله پیروزی سیاسی به مرحله استقرار نهادی و حقوقی وارد کرد. اگر پیروزی انقلاب در بهمن ۱۳۵۷ پایان یک دوره از حیات سیاسی ایران محسوب می‌شد، ۱۲ فروردین آغاز دوره‌ای تازه در شکل‌گیری ساختارهای حکمرانی جدید بود. در واقع، این روز نقطه‌ای است که در آن اراده انقلابی مردم در قالب یک انتخاب رسمی و عمومی تثبیت شد و مسیر تدوین قانون اساسی و شکل‌گیری نهادهای جمهوری اسلامی هموار شد.

جمهوری اسلامی، از ابتدا بر دو پایه اصلی تعریف شد؛ «جمهوریت» و «اسلامیت». جمهوریت به معنای نقش‌آفرینی مردم در تعیین سرنوشت سیاسی کشور از طریق انتخابات و مشارکت عمومی است و اسلامیت بیانگر جهت‌گیری ارزشی و هویتی نظام سیاسی بر مبنای تعالیم اسلامی است.

تجربه چهار دهه گذشته، نشان می‌دهد که حفظ توازن میان این دو مؤلفه، همواره یکی از مهم‌ترین موضوعات در بحث‌های نظری و عملی درباره ساختار حکمرانی در ایران بوده است.

در این میان، ۱۲ فروردین تنها یک مناسبت تاریخی نیست، بلکه یادآور یک انتخاب سرنوشت‌ساز در مسیر سیاسی کشور است. این روز نماد مشارکت عمومی در تعیین شکل حکومت و تأکیدی بر نقش مردم در بنیان‌گذاری نظامی است که بر پایه رأی و خواست آنان شکل گرفت، به همین دلیل، این مناسبت در حافظه سیاسی جامعه ایران جایگاهی ویژه دارد و هر سال فرصتی برای بازخوانی مسیر طی‌شده و بررسی دستاوردها و چالش‌های پیش‌روی کشور فراهم می‌کند.

چهار دهه پس از آن همه‌پرسی تاریخی، جمهوری اسلامی ایران تجربه‌های متنوعی را در حوزه‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی پشت سر گذاشته است.

تحولات داخلی، شرایط منطقه‌ای و تغییرات سریع در عرصه جهانی، همواره ضرورت بازاندیشی در شیوه‌های حکمرانی و تقویت کارآمدی نهادهای مختلف را یادآوری کرده‌اند و در چنین شرایطی، بازگشت به روح اولیه مشارکت مردمی که در ۱۲ فروردین جلوه یافت، می‌تواند به‌عنوان سرمایه‌ای مهم برای تقویت انسجام ملی و پیشبرد اهداف توسعه‌ای کشور مورد توجه قرار گیرد.

از این منظر، ۱۲ فروردین را می‌توان نه‌تنها روز تثبیت یک نظام سیاسی، بلکه نماد پیوند میان اراده مردم و هویت اسلامی جامعه ایران دانست؛ پیوندی که استمرار و پویایی آن نیازمند مشارکت فعال جامعه، تقویت اعتماد عمومی و تلاش مستمر برای ارتقای کارآمدی در عرصه حکمرانی است.

  • نویسنده : پوریا جهان تیغی