به گزارش پایگاه خبری_تحلیلی جامداد، پوریا جهان تیغی_ آلودگی نوری در بسیاری از شهرهای ایران دیگر یک موضوع لوکس یا صرفاً زیباشناختی نیست؛ این مسئله امروز به یکی از شاخص‌های کیفیت مدیریت شهری تبدیل شده است.

در زاهدان نیز کافی است شهروندان در ساعات شب نگاهی دقیق‌تر به برخی معابر، میادین، تابلوها، نورپردازی‌ها و روشنایی‌های نامتوازن بیندازند تا این سؤال به‌صورت طبیعی شکل بگیرد که آیا در حوزه روشنایی شهری، اصول فنی، صرفه‌جویی انرژی و حقوق شهروندی به‌درستی رعایت می‌شود؟

واقعیت این است که روشنایی شهری، اگر بدون طراحی علمی، بدون جهت‌دهی مناسب و بدون کنترل شدت نور اجرا شود، نه‌تنها به ارتقای امنیت و زیبایی شهر کمک نمی‌کند، بلکه خود می‌تواند به عاملی برای خیرگی دید، اتلاف انرژی، برهم خوردن آرامش شبانه و کاهش کیفیت بصری شهر تبدیل شود. در چنین شرایطی، شهروندان حق دارند بپرسند سهم نظارت شهرداری و نقش مطالبه‌گری شورای شهر زاهدان در این میان دقیقاً کجاست؟.

اگرچه ممکن است برخی جلوه‌های نورپردازی در نگاه نخست، نشانه‌ای از توسعه یا نوسازی شهری تلقی شود، اما مدیریت شهری تنها با «روشن‌تر کردن» شهر معنا پیدا نمی‌کند.

مدیریت واقعی، در تنظیم، هدایت و استانداردسازی نور است؛ یعنی همان جایی که به نظر می‌رسد هنوز ابهام‌های جدی در عملکرد نهادهای مسئول وجود دارد. وقتی در بخشی از شهر، نورهای تند و زننده به چشم شهروندان آزار می‌رساند و در نقطه‌ای دیگر، روشنایی به شکل نامتوازن توزیع می‌شود، این پرسش تقویت می‌شود که آیا پیوست کارشناسی، ضابطه فنی و نظام ارزیابی مشخصی بر اجرای این نوع روشنایی‌ها حاکم بوده است یا خیر.

مسئله فقط زیبایی شهر نیست؛ آلودگی نوری با مصرف بالاتر انرژی، افزایش هزینه‌های عمومی و حتی آثار احتمالی بر سلامت و آسایش شهروندان نیز پیوند دارد.

در روزگاری که صرفه‌جویی انرژی و مدیریت بهینه منابع از مهم‌ترین ضرورت‌های کشور است، انتظار می‌رود شهرداری زاهدان درباره الگوی روشنایی شهری، نوع تجهیزات مورد استفاده، ساعات بهره‌برداری، استانداردهای نورپردازی و سازوکار نظارت خود گزارش شفاف و مستند ارائه کند، سکوت یا کلی‌گویی در این‌باره، کمکی به اقناع افکار عمومی نخواهد کرد.

شورای اسلامی شهر زاهدان نیز در این میان نمی‌تواند صرفاً ناظر منفعل باشد. شورا، مطابق جایگاه قانونی و نظارتی خود، باید از شهرداری برنامه بخواهد، شاخص مطالبه کند و نتیجه را به مردم گزارش دهد.

اگر این موضوع تاکنون در دستور کار کارشناسی شورا قرار نگرفته، خود جای سؤال دارد؛ و اگر قرار گرفته، این حق مردم است که بدانند خروجی عملی آن چه بوده است.

مدیریت شهری در برابر افکار عمومی، تنها با افتتاح پروژه‌ها سنجیده نمی‌شود؛ بلکه با کیفیت تصمیم‌گیری، کارآمدی نظارت و میزان پاسخ‌گویی نیز ارزیابی می‌شود.

امروز مسئله آلودگی نوری در زاهدان، بیش از آن‌که یک بحث فنیِ محدود باشد، به یک آزمون شفافیت و مسئولیت‌پذیری برای شهرداری و شورای شهر تبدیل شده است. افکار عمومی انتظار دارد مسئولان شهری توضیح دهند که آیا برای جلوگیری از نورهای مزاحم، کاهش هدررفت انرژی، اصلاح نورپردازی‌های غیراستاندارد و حرکت به سمت روشنایی اصولی، برنامه زمان‌بندی‌شده و قابل سنجش دارند یا نه.

در نهایت، مطالبه شهروندان زاهدانی مطالبه‌ای پیچیده یا فراتر از وظایف مدیریت شهری نیست: شهری روشن، اما نه آزاردهنده؛ ایمن، اما نه پرمصرف؛ زیبا، اما نه بی‌ضابطه.

اکنون توپ در زمین شهرداری و شورای شهر زاهدان است تا نشان دهند در این زمینه، صرفاً متولی نامی هستند یا مسئولانی پاسخ‌گو و برنامه‌مند.

شایان ذکر است این یادداشت با هدف طرح مطالبه عمومی در حوزه کیفیت مدیریت شهری و حفظ منافع شهروندان منتشر شده و این رسانه آمادگی دارد پاسخ و توضیحات شهرداری زاهدان و شورای اسلامی شهر را نیز منتشر کند.