به گزارش پایگاه خبری ـ تحلیلی جامداد، فرسایش خاک در سیستان و بلوچستان دیگر یک هشدار خاموش نیست؛ شمال استان زیر فشار بادهای ممتد و جنوب گرفتار گالی‌های عمیق، در وضعیتی قرار گرفته که متخصصان آن را «بی‌سابقه در دهه اخیر» توصیف می‌کنند.

برای بررسی این شرایط، با «سعید ملاشاهی»، معاون آبخیزداری اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان گفت‌وگویی تفصیلی انجام داده ایم تا ابعاد این بحران و مسیرهای مهار آن روشن شود.

این مسئول گفت: سیستان و بلوچستان به دلیل اقلیم خشک، پراکنش نامتوازن بارش و وزش بادهای شدید، یکی از حساس‌ترین پهنه‌های کشور از نظر فرسایش است. ملاشاهی تأکید کرد: امنیت غذایی استان به حفظ خاک وابسته بوده و ترکیب تغییرات اقلیمی، افزایش بادهای شدید و کاهش آب ورودی به هامون، سرعت فرسایش را چند برابر کرده است.

وی اظهار کرد: شمال استان، با بادهای ۱۲۰ روزه مواجه هست که در سال‌های اخیر تا ۱۶۰ روز افزایش یافته، خشک‌شدن هامون نیز به‌گفته وی، لایه‌های نمکی و رسی را آشکار کرده و کانون‌های جدید گردوغبار ایجاد کرده است.

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان، افزود: جنوب استان، به‌ویژه دشتیاری، با رسوبات لس و بارش‌های شدید روبه‌روست و به همین دلیل یکی از کانون‌های اصلی فرسایش خندقی کشور محسوب می‌شود.

ملاشاهی گالی‌ها را «تهدید مستقیم اراضی کشاورزی و زیرساخت‌های روستایی» عنوان کرد.

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان اضافه کرد: تاکنون حدود ۳۳ هزار سازه آبخیزداری شامل سازه‌های مکانیکی، خشکه‌چین، گابیون، بیولوژیک و عملیات‌های خاکی و سنگ‌وملاتی در استان اجرا شده است.

وی بیان کرد: این سازه‌ها، نقش مؤثری در کنترل سیلاب، کاهش رسوب و تغذیه سفره‌های زیرزمینی داشته‌اند.

وی اضافه کرد: اجرای پروژه‌ها در دشتیاری، چابهار، کنارک، سراوان، فنوج، نیک‌شهر، دلگان و حاشیه هامون باعث کنترل بخشی از کانون‌های گردوغبار و کاهش شدت فرسایش شده است.

ملاشاهی گفت: بخش قابل توجهی از موفقیت پروژه‌های آبخیزداری نتیجه مشارکت مردم است، مدیریت چرا، حفظ پوشش گیاهی، مشارکت در پخش سیلاب و کاشت نهال بدون همراهی جامعه محلی امکان‌پذیر نیست.

وی افزود: تمرکز سال جاری بر آموزش‌های روستایی، استفاده از ظرفیت شوراها و افزایش مشارکت مردمی بوده است.

این‌مسئول گفت: روش‌های سنتی، پاسخگوی شرایط پیچیده امروز استان نیست.

به‌گفته وی، برای نخستین‌بار زیرساخت‌هایی برای پایش سری زمانی تصاویر ماهواره‌ای، استفاده از پهپاد و اسکن لیزری در دشتیاری، رصد حرکت تپه‌های ماسه‌ای و مدل‌سازی رفتار باد و آب در استان در حال توسعه است.

وی تأکید کرد: مدیریت خاک اکنون یک فرآیند «علمی، فناورانه و داده‌محور» است.

وی اضافه کرد: خاک از دست‌رفته به‌سادگی بازنمی‌گردد و هر ذره خاک در سیستان و بلوچستان ارزش حیاتی دارد.

ملاشاهی ابراز امیدواری کرد: ادامه پروژه‌های آبخیزداری و همراهی مردم، آینده‌ای پایدار برای استان رقم بزند.