به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی جامداد، در نشستی که با حضور سرپرست و کارشناسان نهاد کتابخانه‌های عمومی سیستان‌وبلوچستان برگزار شد، آیت‌الله مصطفی محامی، نماینده ولی‌فقیه در استان، با اشاره به گزارشی از فعالیت‌ها و وضعیت کتابخانه‌ها اظهار کرد: این گزارش در کنار نقاط قوت و اقدامات امیدوارکننده، برخی چالش‌ها و آسیب‌ها، به‌ویژه در حوزه زیرساخت‌ها و تجهیزات را نیز آشکار می‌سازد که نیازمند توجه ویژه و پیگیری مستمر است.

ضعف «پیگیری نهادی»؛ ریشه بسیاری از مشکلات

امام جمعه زاهدان یکی از ریشه‌های اصلی مشکلات موجود را ضعف پیگیری‌های نهادی و نبود تحرک کافی برای حل مسائل دانست و تصریح کرد: لازم است سوابق و علل تأخیر در اجرای طرح‌ها به‌دقت بررسی شود تا شاهد تداوم مشکلات در سال‌های آینده نباشیم.

وی همچنین بر ضرورت تقویت جایگاه نهاد کتابخانه‌های عمومی تأکید کرد و گفت: برای رفع کمبود تجهیزات و امکانات، باید از همه ظرفیت‌های موجود بهره گرفت و با پیگیری جدی، زمینه تأمین نیازها را فراهم کرد.

کتاب‌خوانی، پیش‌نیاز حیات فرهنگی استان

محامی کم‌رنگ بودن فرهنگ کتاب‌خوانی در میان مردم و برخی مسئولان را از دیگر چالش‌های این حوزه برشمرد و خاطرنشان کرد: تا زمانی که مطالعه به یک مطالبه عمومی تبدیل نشود، نمی‌توان انتظار داشت مسئولان به‌اندازه کافی برای توسعه کتابخانه‌ها تلاش کنند؛ همان‌گونه که مردم برای حل مشکلاتی مانند آسفالت خیابان‌ها و احداث پل مطالبه‌گری می‌کنند، باید نسبت به وضعیت کتابخانه‌ها و گسترش فرهنگ مطالعه نیز حساسیت و دغدغه داشته باشند.

هشدار درباره فاصله آمار و واقعیت

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان با اشاره به آمارهای ارائه‌شده درباره وضعیت کتاب‌خوانی، درباره احتمال وجود شکاف میان گزارش‌ها و واقعیت‌های جامعه هشدار داد و اظهار کرد: هرچند گزارش ارائه‌شده امیدوارکننده بود، اما آمارها باید با واقعیت‌های میدانی سنجیده شوند؛ چراکه گاه ارقام و گزارش‌ها فاصله معناداری با آنچه در جامعه مشاهده می‌شود دارند، هدف باید شناخت دقیق وضعیت مطالعه و شناسایی موانع آن باشد تا توسعه فرهنگی بر پایه واقعیت‌ها برنامه‌ریزی شود.

خانواده‌ها؛ محور تحول فرهنگ مطالعه

محامی با اشاره به سیره امام شهید در انس با کتاب، کتاب‌خوانی را نیازمند باور، اهتمام و اختصاص زمان دانست و گفت: باید این باور در جامعه تقویت شود که مطالعه ضرورتی بنیادین در زندگی است و خانواده‌ها همان‌گونه که برای نیازهای روزمره فرزندان خود هزینه می‌کنند، برای کتاب و رشد فکری آنان نیز اهمیت قائل شوند.

نگرانی از هجوم آثار ترجمه‌ای برای کودکان و نوجوانان

وی با تأکید بر توجه به محتوای کتاب‌های عرضه‌شده در کتابخانه‌ها، به‌ویژه برای کودکان و نوجوانان، گفت: مشاهده‌های من از نمایشگاه کتاب نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از آثار کودکان و نوجوانان، ترجمه داستان‌های خارجی است؛ ازاین‌رو باید در کنار گسترش فرهنگ مطالعه، به کیفیت محتوایی آثار و تقویت تولیدات متناسب با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی، ظرفیت‌های علمی و پیشینه تاریخی کشور نیز توجه شود.

مساجد و محله‌ها؛ سکوی ترویج کتاب‌خوانی

نماینده ولی‌فقیه در استان، استفاده از ظرفیت مساجد و محله‌ها را راهکاری مؤثر و کم‌هزینه برای گسترش دسترسی مردم به کتاب دانست و بیان کرد: توسعه کتاب‌خوانی نباید به اجرای پروژه‌های بزرگ و پرهزینه محدود شود؛ با اختصاص فضایی در مساجد و پشتیبانی نهاد کتابخانه‌ها از طریق تأمین کتاب، می‌توان کتابخانه‌های محلی را فعال کرد و برگزاری مسابقات کتاب‌خوانی در سطح محله‌ها و مساجد نیز می‌تواند کودکان و نوجوانان را به مطالعه و مراجعه مستمر به کتابخانه‌ها علاقه‌مند کند.

فراخوان برای مشارکت خیران و ترویج فرهنگ وقف

محامی بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت خیران و ترویج فرهنگ وقف و مشارکت مردمی تأکید کرد و گفت: همان‌گونه که مردم برای ساخت مسجد و مدرسه مشارکت می‌کنند، باید فرهنگ ایجاد و تجهیز کتابخانه نیز در جامعه گسترش یابد؛ حتی اختصاص بخشی از یک منزل یا فضای یک واحد تجاری برای ایجاد کتابخانه محلی و پشتیبانی نهاد کتابخانه‌ها از این اقدامات، می‌تواند نقشی کلیدی در توسعه دسترسی مردم به کتاب ایفا کند.

چشمانداز روشن با هم‌افزایی مسئولان و مردم

وی در پایان با اشاره به ضرورت توجه هم‌زمان به طرح‌های بزرگ و اقدامات کوچک و محله‌محور، خواستار پیگیری مشکلات زیرساختی کتابخانه‌ها و تقویت مشارکت‌های مردمی شد و ابراز امیدواری کرد با همکاری مسئولان و مردم، فرهنگ مطالعه در استان گسترش یافته و کتاب به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره خانواده‌ها تبدیل شود.

تمرکز بر تحول نگاه کتابخانه‌ها

در ابتدای این نشست، حسین‌علی خودکار، سرپرست نهاد کتابخانه‌های عمومی سیستان‌وبلوچستان نیز گزارشی از وضعیت کتابخانه‌های استان و اقدامات انجام‌شده برای توسعه خدمات فرهنگی ارائه کرد و با اشاره به تغییر رویکرد کتابخانه‌های عمومی از مراکز صرفاً کتاب‌محور به پایگاه‌های فرهنگی و اجتماعی، بر ضرورت توجه به نیازهای متنوع مخاطبان و فراهم‌کردن فضایی جذاب‌تر برای حضور کودکان، نوجوانان و دیگر گروه‌های سنی تأکید کرد.

وی با اشاره به گستردگی جغرافیایی استان و نیاز برخی مناطق به دسترسی بیشتر به خدمات کتابخانه‌ای، توسعه کتابخانه‌های سیار، به‌سازی فضاهای موجود و گسترش فعالیت‌های فرهنگی و ترویجی را از جمله اقدامات و برنامه‌های این مجموعه برشمرد.

سرپرست نهاد کتابخانه‌های عمومی استان همچنین با اشاره به برخی محدودیت‌های زیرساختی و اعتباری، خواستار همکاری و هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها و مجموعه‌های فرهنگی برای تأمین منابع موردنیاز و تسریع در اجرای طرح‌های کتابخانه‌ای شد و تأکید کرد: تحقق اهداف این حوزه به حمایت مشترک دستگاه‌ها و مشارکت بیشتر مردم نیاز دارد.