اجرای ناگهانی طرح «کدینگ کارت‌های سوخت» در شهرستان‌های مرزی خراسان جنوبی، بیش از آنکه سدی در برابر قاچاقچیان باشد، شریان تنفسی و مسیر تردد مسافران سیستان و بلوچستان به مقصد مشهد را قفل کرده؛ تصمیمی جزیره‌ای که تاوان ناتوانی در مهار قاچاق را به بهای سرگردانی خانواده‌ها در دل کویر گذاشته است.

به گزارش پایگاه خبری_تحلیلی جامداد، پوریا جهان تیغی_ شریان‌های جاده‌ای در پهنه جغرافیایی شرق ایران صرفاً خطوطی بر نقشه برای جابه‌جایی روزمره نیستند؛ این مسیرها رگ‌های حیاتی منطقه‌ای هستند که درمان، تجارت و مهم‌تر از همه پیوند عاطفی و زیارتی مردم با مشهد مقدس را به یکدیگر گره زده‌اند. اما درست در روزهایی که مردم انتظار تسهیل شرایط تردد را می‌کشند، اجرای ناگهانی طرح کدینگ کارت‌های سوخت در چهار شهرستان مرزی خراسان جنوبی—به‌ویژه نهبندان و سربیشه—مسیر تنفسی و شاهراه حیاتی عبور مردم سیستان و بلوچستان به سمت شمال شرق کشور را عملاً در بن‌بستی نانوشته فرو برده است؛ تصمیمی جزیره‌ای که بیش از هدف گرفتن شبکه‌های سازمان‌یافته، حق تردد آزاد و امنیت روانی مسافران عادی را به مسلخ برده است.

اجرای ناگهانی طرح «کدینگ کارت‌های سوخت» در شهرستان‌های مرزی خراسان جنوبی، بیش از آنکه سدی در برابر قاچاقچیان باشد، شریان تنفسی و مسیر تردد مسافران سیستان و بلوچستان به مقصد مشهد را قفل کرده؛ تصمیمی جزیره‌ای که تاوان ناتوانی در مهار قاچاق را به بهای سرگردانی خانواده‌ها در دل کویر گذاشته است

اینکه صیانت از منابع ملی و فرآورده‌های نفتی ضرورتی انکارناپذیر است، محل مناقشه نیست، اما فاجعه از جایی آغاز می‌شود که مدیران تصمیم‌گیر، ساده‌ترین راه یعنی انسداد مبادی ورودی و مسدودسازی باک خودروهای عبوری را انتخاب می‌کنند، در منطقه‌ای که فواصل میان‌شهری صدها کیلومتر است.

راننده‌ای که از زاهدان یا ایرانشهر راهی مشهد شده و در گلوگاه نهبندان با کارت سوختِ نامعتبر مواجه می‌شود، دقیقاً چه گزینه‌ای پیش‌رو دارد جز تن دادن به بنزین لیتری بازار سیاه؟

مردم سیستان و بلوچستان سال‌هاست رنج صف‌های طولانی و سهمیه‌بندی‌های سخت‌گیرانه را چشیده‌اند؛ تجربه‌ای که پیش‌تر تردد به سمت کرمان را با هزینه‌های نجومی روبه‌رو کرده بود و حالا با این دست‌فرمان، سفر زیارتی، درمانی و ضروری به مشهد نیز در آستانه بحران قرار گرفته است.

تبدیل نیاز اولیه یک مسافر جاده‌ای به کابوس «سوخت»، نقض آشکار حق شهروندی است و نشان می‌دهد پیوست‌های اجتماعی در این طرح، به کلی نادیده گرفته شده است.

آنچه بر عمق این بحران می‌افزاید، انفعال ملموس مسئولان ارشد سیستان و بلوچستان و نمایندگان مجلس است. خراسان جنوبی در قلمرو خود تدبیر کرده، اما ترکش آن به سینه مسافران همجوار اصابت کرده است.

چرا پیش از اجرای سراسیمه این طرح، سازوکاری چون تعیین جایگاه‌های مشخص بین‌راهی با سهمیه معین برای خودروهای عبوری یا گنجاندن پلاک‌های منطقه جنوب شرق در سامانه کدینگ پیگیری نشده است؟

معتقدیم که مهار قاچاق نباید به قیمت متوقف کردن نبض تردد در شرق کشور تمام شود، جاده زاهدان–مشهد سال‌هاست پیونددهنده حیات و دلدادگی مردم است؛ نگذارید مرزبندی‌های بخشی و تصمیمات کارشناسی‌نشده، این کریدور حیاتی را به بیابانی از اضطراب و استیصال بدل سازد.

  • نویسنده : پوریا جهان تیغی