به گزارش پایگاه خبری_تحلیلی جامداد، پوریا جهان تیغی_ مرز در سیستان و بلوچستان صرفاً یک خط جغرافیایی نیست؛ بلکه زیرساختی اقتصادی هست که در صورت حکمرانی درست، می‌تواند هم‌زمان امنیت پایدار و جریان سرمایه را تقویت کند. داده‌های موجود از تجارت پایانه‌ای و شاخص‌‌های صنعتی نشان می‌دهد استان در آستانه مرحله‌ای قرار دارد که در آن «مرزبانی»، «مرزنشینی» و «مرز» به زبان اقتصاد و سرمایه‌گذاری ترجمه می‌شوند؛زبانی که مؤلفه‌های اصلی آن کاهش ریسک، افزایش دسترسی به بازار و کوتاه‌شدن زنجیره لجستیک است.

وقتی عدد حرف می‌زند؛ تصویر واقعی تجارت مرزی

یکی از شاخصهای قابل اتکا برای سنجش پویایی اقتصاد مرزی، حجم واقعی جابه‌جایی کالا و تردد لجستیکی است؛ جایی که تجارت از سطح شعار به عدد می‌رسد.

بر اساس گزارش منتشرشده در پایگاه خبری «ایراف»، در هشت‌ماهه سال ۱۴۰۴ مجموع کالاهای جابه‌جا شده از پایانه‌های مرزی میرجاوه و میلک به یک‌میلیون و ۹۶۰ هزار و ۲۷۳ تن و سهم میرجاوه یک‌میلیون و ۱۸۶ هزار تن و سهم میلک ۷۷۳ هزار تن اعلام شده و میانگین تردد روزانه ۵۴۰ دستگاه کامیون به ثبت رسیده است.

کالاهای عمده شامل فرآورده‌های نفتی، سیمان، لوازم یدکی، لبنیات و لاستیک عنوان شده‌اند.

خوانش اقتصادی این اعداد نشان می‌دهد تقاضای پایدار برای خدمات حمل‌ونقل، انبارداری، بسته‌بندی، خدمات گمرکی و پشتیبانی لجستیکی در استان وجود دارد؛ حوزه‌هایی که می‌توانند با سرمایه‌گذاریهای متوسط و بازگشت سریع، فعال شوند.

امنیت و اقتصاد؛ کاهش ریسک، شرط ورود سرمایه

سرمایه‌گذاری در مناطق مرزی بیش از هر چیز با «ریسک ادراک‌شده» گره خورده است. هرچه همکاری نهادی برای انتظام‌بخشی مرز شفاف‌تر و منسجم‌تر باشد، هزینه سرمایه کاهش می‌یابد.

در همین راستا، گزارش خبرگزاری ایمنا به تأکید استاندار سیستان وبلوچستان بر گسترش همکاری با فرماندهی مرزبانی کشور برای تقویت امنیت و بهبود وضعیت اقتصادی استان اشاره دارد. در این گزارش همچنین بر احیای بازارچه‌های مرزی و پیوند امنیت با اقتصاد محلی تأکید شده؛ رویکردی که می‌تواند مسیرهای رسمی تجارت را تقویت و پیش‌بینی‌پذیری فعالیت اقتصادی را افزایش دهد.

صنعت و مرز؛ دو بال توسعه

هم‌زمان با تقویت تجارت مرزی، شاخص‌های صنعتی استان نیز روندی صعودی را نشان می‌دهد. طبق گزارش خبرگزاری صداوسیما، میزان سرمایه‌گذاری صنعتی در سیستان و بلوچستان نسبت به سال گذشته دو برابر شده و اکنون ۱۶ هزار نفر در ۳۳ شهرک و ناحیه صنعتی فعال استان مشغول به کارند. این گزارش همچنین با اشاره به بیش از ۱۴۰۰ کیلومتر مرز خاکی و آبی، از ظرفیت بالای استان برای توسعه اشتغال و تولید صادرات‌محور سخن می‌گوید.

پیوند شهرک‌های صنعتی با تقاضای مرزی، می‌تواند بهره‌وری واحدها را افزایش داده و پروژه‌های صنعتی را سریع‌تر به نقطه سربه‌سر به‌ویژه در صنایعی مانند بسته‌بندی، فرآوری سبک، لجستیک و خدمات پشتیبان تجارت برساند.

۵ فرصت سرمایه‌گذاری سریع‌الاثر در مرزهای استان

با توجه به نوع کالاهای پرتردد و حجم ترافیک لجستیکی، فرصت‌های ایجاد پارک‌های لجستیکی و خدمات کامیون (پارکینگ، تعمیرات، تایر، سوخت و اقامت رانندگان)، توسعه انبارداری و سردخانه‌های سبک و میانی برای مدیریت پیک‌های مرزی، راه‌اندازی واحدهای بسته‌بندی، لیبل‌گذاری و استانداردسازی کالا، مراکز تجمیع و توزیع قطعات یدکی و کالاهای مصرفی پرتردد و سامانه‌های دیجیتال مدیریت صف، نوبت‌دهی و بارنامه مرزی برای کاهش اتلاف زمان و هزینه، بیش از سایر حوزه‌ها قابلیت تحقق کوتاه‌مدت را دارند.

مرزنشینی؛ حلقه مغفول زنجیره ارزش

مرزنشینی زمانی به موتور توسعه تبدیل می‌شود که از سطح معیشت حداقلی عبور کرده و به بخشی رسمی از زنجیره ارزش بدل شود. تعاونی‌های محلی، شرکت‌های خدماتی مرزی و کسب‌وکارهای کوچک لجستیکی، در صورت برخورداری از چارچوب‌های رسمی، امکان تأمین مالی، بیمه و قراردادپذیری پیدا می‌کنند؛ مسیری که هم اشتغال پایدار می‌سازد و هم امنیت اجتماعی را تقویت می‌کند.

جمع‌بندی

سیستان و بلوچستان امروز در نقطه‌ای ایستاده که مرزهایش می‌توانند از «حاشیه کشور» به «سکوی رشد» تبدیل شوند. حجم بالای مبادلات مرزی، رشد سرمایه‌گذاری صنعتی و تأکید نهادهای مسئول بر پیوند امنیت و اقتصاد نشان می‌دهد اگر اصطکاک‌های اداری و لجستیکی کاهش یابد، مرز نه تهدید، بلکه یکی از مهم‌ترین دارایی‌های سرمایه‌گذاری استان خواهد بود.